چگونه با نوزادمان بازی کنیم؟ | بازی با نوزاد از تولد تا یک سال

0 18

چگونه با نوزادمان بازی کنیم؟ | بازی با نوزاد از تولد تا یک سال

برای نوزاد و کودک شما همه چیز جدید و ذاتاً جالب است. آنها به صورت شما نگاه می کنند، صدای تان را می شنوند و سر خود را به سمت صداها می چرخانند و گرمای پوست تان را حس می کنند. خیلی ها تصور می کنند علایق کودک بیشتر به سمت و سوی خوردن و خوابیدن می چرخد، اما شما هر روز نشانه هایی را می بینید که نشان می دهد او برای بازی آماده است. گنجاندن بازی در میان وعده های غذایی، خوابیدن و تعویض پوشک می توان برایشان جالب باشد.

با کمی حوصله و خلاقیت می توانید بازی های خیلی ساده ای در بین کارهای اساسی او بگنجانید. نوزادان به بازی های پیچیده یا منطقی نیاز ندارند، آنها فقط حضور و توجه شما را می خواهند. تصور اشتباهی که در ذهن خیلی از خانواده ها وجود دارد این است که اگر نوزاد شکمش سیر باشد و یا جایش تمیز باشد، کافی است و نیاز به توجه بیشتر ندارد. تصور می کنند نوزاد هیچ چیز را نمی فهمد و درک نمی کند و با این طرز فکر هیچ تلاش جدی ای بر ای شناختن و یا کمک کردن به نوزادشان انجام نمی دهند. امروزه علم پزشکی ثابت کرده که نوزاد از دوران جنینی می تواند بشنود و نسبت به تحریک های عصبی واکنش نشان دهد. او از همان روزهای اول تولد می تواند ببیند، بشنود، حس کند و بسیاری از چیزهایی را که ما فکرش نمی کنیم را درک کند.

پروفسور ژان پیاژه با تحقیقاتش ثابت کرده که دوره نوزادی بخش مهمی از مراحل رشد انسان است. لازم است که ما به عنوان افراد بزرگسال آنها را یاری کنیم تا در انجام کارهای متعدد توانا شوند. آنها می توانند آموزش ببینند و بسیاری از کارهای مناسب سنشان را یاد بگیرند واز آنجایی که آموزش نوزاد فقط از طریق بازی به خوبی امکان پذیر است، می توانیم به وسیله بازی های خیلی ساده و اجرای هر یک از آنها به نوزادمان کمک کنیم که به خوبی بدن خود و محیط اطرافش را بشناسد. در این مقاله چند مورد از بازی های کودکان بین ۰ تا ۱ سال آورده شده است که می تواند ذهن شما را برای طراحی بازی های دیگر یاری کند.

  • اگر بازی خلاقانه دیگری می شناسید و یا آن را با نوزادتان تجربه کرده اید، در بخش دیدگاه ها با افراد دیگر به اشتراک بگذارید.

بازی هایی برای نوزاد یک روزه تا ۴ماهه

۱.زمانی که نوزاد در تختخواب است و یا موقعی که او را در آغوش گرفته اید، با صداهای مختلف و متنوع با او حرف بزنید. از آرام شروع کنید، هر بار بلندتر کنید، حالت بم و زیر به آن بدهید، گاهی با هیجان و نیز گاهی با آرامش و لطافت، جملات را بگوید.

۲.برای تقویت شنیداری نوزاد، صداهای مختلفی را با دهانتان در بیاورید. مثل: پِخ پِخ، تق تق، قل قل، بَم بَم، بیب بیب و … . این صداها برای او جالب هستند.

۳.نوزاد را ماساژ دهید، به این شکل که قسمت های مختلف او را نوازش کنید. سر، صورت، گوش ها و پس از آن زیر بغل، گردن، پشت کمر و پاهای او را با آرامش و بدون فشار نوازش کنید.

۴.نوزاد را در آغوش گرفته و با او حرف بزنید. برایش لالایی بخوانید یا قصه بگویید. او حرف های محبت آمیز شما را حس کرده، بدنش شل شده  و هیجان هایش از بین می رود. هر روز چند بار این بازی را با او انجام دهید.

۵.نوزاد در هفته دوم زندگی خود به نور حساس می شود. او را در آغوش گرفته و کنار کلید لامپ بروید و به شکلی که او بتواند لامپ را ببیند، کلید را پشت سر هم خاموش و روشن کنید. عکس العمل های او جالب و دیدنی است.

۶.از هفته سوم این بازی را با او انجام بدهید: در یک اتاق تاریک، یک چراغ قوه روشن کنید و نورش را به دیوار روبرویش بتابانید و در حالتی که او را در آغوش گرفته اید نور را خیلی آرام به حرکت درآورید. او حرکت نور را دنبال کرده و این بازی را دوست خواهد داشت.

۷.سرتان را از او دور کنید و سپس آرام آرام به او نزدیک شوید و صدایی مثل: “پیش” یا “ویژ” در بیاورید. وقتی به او نزدیک می شوید، صدای تان را هیجانی تر و کمی بلندتر شود. این بازی، حس شنوایی و بینایی نوزاد را هماهنگ با هم تحریک کرده و هماهنگی این دو حس برایش جالب و لذت بخش است.

۸.دستتان را شسته و خشک کنید. در حالی که انگشت اشاره تان را بالا و پایین می برید، به لب نوزاد دست بزنید و آن را آرام آرام تحریک کنید. نوزاد در این سن مکیدن را به عنوان یک بازتاب می داند و با این بازی ماهیچه های لب او به حرکت در می آید و موجب می شود تا بهتر بتواند ماهیچه های لب و دهان خود را کنترل کند.

۹.این بازی را از هفته چهارم می توانید انجام دهید: نوک انگشت دستان خود را رنگی کنید و یا از عروسک های انگشتی استفاده کنید تا برای نوزاد جلب توجه کند، سپس انگشت خود را طوری جلوی صورتش بگیرید که جلوی نگاه او باشد. حالا خیلی آرام آن را حرکت داده و به چپ و راست ببرید. او تلاش می کند تا با چشمانش حرکت انگشتان را دنبال کند. درحالی که این بازی را انجام می دهید، با صداهای مختلف با او حرف بزنید.

۱۰.یک تکه لوله پلاستیکی سبک که در دستان نوزاد جا شود را در دستان او جا دهید. او لوله را محکم می گیرد، سپس دو سر لوله را بگیرید و آن را به آرامی بالا و پایین ببرید. با این کار دو دست او از کتف به حرکت در می آید. زمانی که لوله را رها می کند، یعنی خسته شده است. در پایان یک ماهگی، نوزاد کاملاً چشمانش را به سمت صدا حرکت می دهد. یک زنگوله یا جغجغه را ابتدا در سمت چپ سرش به صدا در آورید، سپس آن را به سمت راست ببرید، او سرش را به سمت صدا می چرخاند.

۱۱.موسیقی های متنوع برای نوزاد پخش کنید. او از شنیدن موسیقی لذت برده و فکر می کند کسی به خاطر او چنین صداهایی را در می آورد. بهترین نوع از موسیقی های سنتی، کلاسیک، محلی، آرام  و حتی تند را برایش انتخاب کنید. پس از مدتی او با واکنش خود به شما می فهماند که کدامیک را دوست دارد.

۱۲.قبل از شیر دادن و پس از آن برای نوزاد آواز بخوانید. هنگامی که سر حال است و زمانی که می خواهد به خواب برود، برایش مدل مناسبی از آواز را بخوانید.   او هم تلاش می کند از خودش صداهایی در بیاورد.

۱۳.عروسک یا اسباب بازی موردعلاقه اش را به او بدهید. او آن را محکم در دستش نگه می دارد. حالا عروسک را خیلی آرام و سست به سمت خودتان بکشید، نوزاد نیز عروسک را به سمت خودش می کشد و از این بازی لذت می برد.

۱۴.از ۳ماهگی به بعد، روبروی او قرار بگیرید و حالت های مختلفی را در چهره تان نشان دهید، مثل: اخم، خنده، تعجب، شادی، عصبانیت، چشمک زدن، سوت زدن و… . این شکلک ها را پشت سر هم انجام دهید تا برای او جالب شود.

۱۵.از ۳ماهگی نوزاد می تواند حرکت هایی که در حوزه دیدش می بیند را دنبال کند. عروسک موردعلاقه اش را جلوی چشمانش ببرید تا بتواند آن را ببیند، حالا آن را به جهات مختلف ببرید و حرکت ها را تندتر و کندتر کنید، او سر و چشمانش را در جهت حرکت عروسک می چرخاند.

۱۶.با دستانتان کف پای نوزاد را چندبار آرام فشار دهید، سپس رها کنید و منتظر بمانید، خواهید دید که او با کف پاهایش به دست شما فشار می دهد.

۱۷.انگشت اشاره راست خود را در دست چپ نوزاد و انگشت اشاره دست چپ خود را در دست راست او قرار دهید. نوزاد انگشتان شما را محکم می گیرد. حالا او را -در حالی که با او حرف می زنید- خیلی آرام از جایش بلند کنید و سپس به جای اولش برگردانید.

بازی هایی برای کودکان ۴ تا ۶ماه

۱.در سن ۴ تا ۶ماهگی، کودک می تواند بین دیدن، گرفتن و شنیدن هماهنگی به وجود بیاورد. او دستش را برای گرفتن چیزها دراز می کند. قبل از اینکه عروسک موردعلاقه اش را به او بدهید، آن را بالا و پایین و چپ و راست ببرید، دور و نزدیک کنید و با این کار صداهای مختلفی را در بیاورید. او با این کار دست و پا زده و برای گرفتن عروسک دستش را دراز می کند.

۲.او را از پشت در آغوش بگیرید، طوری که بتواند چیزهای مختلف را ببیند. حالا به جاهای مختلف خانه بروید و در حالی که اشیاء و وسایل خانه را به او نشان می دهید، با او حرف بزنید.

۲.حس لامسه او را تحریک کنید. به این روش که اشیاء مختلف را به دستش بدهید، وسایل زبر، نرم، خیس، لیز، گرم یا سرد. حتی می توانید این وسایل را به صورت او بمالید. او از این بازی لذت می برد.

۳.یک اسباب بازی رنگی و ترجیحاً قرمز را به او نشان دهید. در حالی که او اسباب بازی را می بیند، آن را زیر پتوی او پنهان کنید. کودک دستش را دراز می کند تا آن را بردارد.

۴.صداهای مختلف را برای او بخوانید، مثل: جوجو، پوپو، می می، دی دی، ماما، بابا…

۵.لب خود را به لُپ او بچسبانید و صداهای متفاوتی را در بیاورید. صداهای کودکی که لب های شما را به حرکت درآورد. او هم صداها را می شنود و هم حرکات لبهای شما را بر روی لُپ خود حس می کند.

بازی هایی برای کودک ۶ تا ۹ماه

۱.در فصل تابستان می توانید او را در فضای باز و زیر تابش خورشید ببرید و گل ها و درختان را به او نشان دهید و در این حال برایش آواز بخوانید. او هوای آزاد را دوست خواهد داشت.

۲.او را در یک وان کوچک قرار دهید و بعضی از وسایل بازی او را نیز در وان بگذارید. دستش را بگیرید و به سطح آب بزنید تا آب به اطراف بپاشد. او این بازی را دوست خواهد داشت و سعی می کند به تنهایی نیز آن را انجام دهد. در تمام مدت حضور او در وان، در کنارش بمانید.

۳.زمانی که مشغول چهار دست و پا راه رفتن است، خودتان نیز شبیه او چهار دست و پا و در کنارش حرکت کنید. گاهی سرعت خود را تندتر کنید، گاهی سر خود را تکان دهید.

۴.یک عروسک کوچک رنگی را به او بدهید تا با آن بازی کند، سپس به آرامی آن را از او بگیرید و در مشت های خود پنهان کنید. او سعی می کند انگشتان شما را باز کند تا آن را از شما بگیرد.

۵.یک قاشق و کاسه جلوی او قرار دهید. کودک قاشق را روی کاسه می کوبد و از صداهایی که در می آورد لذت می برد.

۶.کف دست او “لی لی حوضک” بازی کنید. این بازی برای تقویت حس لامسه و ماهیچه های کودک موثر است.

۷.یک قوطی که درب آن راحت باز و بسته می شود را در جلوی چشم او باز و بسته کنید، سپس قوطی را به او بدهید. تشویقش کنید که درب قوطی را باز و بسته کند. این بازی عضلات دست کودک را تقویت می کند و حس کنجکاوی اش را افزایش می دهد.

۸.یک توپ رنگی را به سمت دیگر اتاق پرتاب کنید تا حدی که خیلی دور نباشد. حالا او را تشویق کنید تا برود و توپ را بگیرد. پس از آن توپ را به سمت دیگر اتاق بیندازید و این کار را چندین بار انجام دهید.

۹.توپ های پلاستیکی رنگی را داخل یک ظرف بریزید. حالا همه آنها را در حالیکه کودک نگاه می کند، از ظرف بیرون بریزید، سپس هر کدام از این توپ ها را جداگانه و به آرامی به او نشان دهید و داخل ظرف بیندازید. این کار را آن قدر تکرار کنید تا او هم در این کار به شما کمک کند.

۱۰.دور یک عروسک رنگی را با نخ گره بزنید و ادامه نخ را در دست خودتان بگیرید. کودک را به حالت نشسته قرار دهید و عروسک را در میان پاهایش بگذارید. حالا زمانی که او به عروسک نگاه می کند، عروسک را آرام آرام به طرف خود بکشید. این بازی باعث می شود بدن کودک کشش پیدا کند و عضلات دست و انگشتان او تقویت شود.

 

بازی هایی برای کودک ۹ماه تا ۱سال

۱.در این سن آنها تلاش می کنند که سر پا بایستند و راه بروند. باید بازی هایی را ترتیب بدهید تا به آنها در این راه کمک کند و آنها را تشویق کنید که این بازی ها را انجام دهند. مثلاً وقتی او تلاش می کند که بایستد، عروسک موردعلاقه اش را کمی دورتر گرفته تا به حرکت کردن تشویق شود.

۲.بهترین بازی ها در این سن به راه رفتن مربوط می شود. اتاق را از وسایلی که جلوی راه رفتن او را می گیرند، خالی کنید و دست او را گرفته و آرام آرام همراهش راه بروید. پس از مدتی که بتواند بدود، موسیقی ای را پخش کنید و شما هم در کنار او بدوید.

۳.در حالی که ایستاده است و یا نشسته است، او را روبروی خود قرار دهید. به شکل گفتاری و نمایشی پیام هایی را به او منتقل کنید. مثلاً همزمان با گفتن “سرت را تکان بده” خودتان نیز سرتان را تکان دهید و منتظر باشید تا او نیز این کار را انجام دهد، یا بگویید “دستت را تکان بده” ، “پایت را بالا بیاور”، “دست بزن”، “بپر” … . این بازی به درک مفاهیم از جانب او کمک می کند.

۴.توپی را به سمت او بیندازید و از او بخواهید که توپ را بگیرد و به سوی شما بیندازد. بازی با انواع توپ برای کودکان جالب است. انواع توپ و به اندازه های مختلف را برایش تهیه کنید. کوچک ترین اندازه توپ ها به اندازه مُشت شما باشد.

۵.او را روبروی یک آینه بزرگ بنشانید. خودتان نیز در کنارش بنشینید و در آینه به او نگاه کنید. حالا به او بگویید که به ترتیب چشمها، موها، گوش ها، لب و انگشتانش را در آینه به شما نشان دهد.

۶.سه ظرف تهیه کنید. در یکی از آنها آب گرم، در ظرف دوم آب ولرم و در ظرف سوم مقداری یخ بریزید و آنها را جلوی او قرار دهید. به هریک از ظرف ها دست بزنید و دست او را هم با خود همراه کنید. او خیلی سریع متوجه دمای این ۳ ظرف می شود و این بازی به حس لامسه او کمک می کند.

۷.یک پارچه رنگی بزرگ نازک را روی سر خودتان و کودکتان بگذارید. اندکی زیر پارچه بمانید و برایش شعر بخوانید، سپس پارچه را کنار زده  و پس از مدتی دوباره به زیر پارچه بروید. این بازی را چندبار تکرار کنید. او تغییر نور و فضا را درک خواهد کرد و این بازی را دوست خواهد داشت.

۸.یکی از اسباب بازی های موردعلاقه اش را به او نشان دهید، سپس  پارچه نازکی را روی سرش بگذارید و اسباب بازی را پنهان کنید. او پارچه را کنار می زند و به دنبال اسباب بازی می گردد.

۹.با کلمه هایی که کودک می شناسد، برایش یک قصه کوتاه تعریف کنید ، مثل یک اتفاق ساده مثلاً: شیر خوردن یک گربه، غذا خوردن یک جوجه یا بازی کردن یک نوزاد دیگر… می توانید برای تعریف این قصه، صدای تان را تغییر دهید.

دوباره مطالب بالا را مرور کنید و مواردی که برای شما و کودک تان در این سن و سال جذاب تر است، به شکل خلاصه یادداشت کنید. پس از انجام این بازی ها با کودک، ممکن است به بازی های خلاقانه دیگری نیز دست پیدا کنید. آنها را نیز در دفترچه تان یادداشت کنید. این یادداشت ها برای شما و برای کسانی که صاحب نوزاد می شوند، بسیار خوب و مفید خواهد بود.

 

 

 

منابع:

https://www.healthline.com/

کتاب ۱۰۰ بازی با نوزاد (انتشارات کارگاه کودک)

 

مشاهده انواع محصولات بهداشتی برای کودک در دیجی کالا

منبع
ممکن است شما دوست داشته باشید
ارسال یک پاسخ